Ana Sayfa Dergiden TÜRK DIŞ POLİTİKASI VE POPÜLİZM

TÜRK DIŞ POLİTİKASI VE POPÜLİZM

Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlüğünde popülizm; “politik durumu dramatize ederek halkın ilgisini uyandırmak amacıyla yapılan politika” ve “halk yardakçılığı” olarak tanımlanmaktadır. Genellikle iç politika ve ekonomi politikalarında kullanılan bu terim; günümüzde dış politika vizyon, uygulama ve söylemlerinde de kullanılmaktadır. Popülist politikalar halkın beklenti, umut ve hassasiyetlerini istismar ederek bunları oya dönüştürmeyi hedeflemektedir. Bu nedenle popülist yaklaşımlar başlangıçta olumlu sonuçlar gösterse de bir müddet sonra gerçekçilik, bilimsellik ve akılcılıktan uzaklaşıldığı için siyasi ve ekonomik krizlerle sonuçlanmaktadır(http://www.bilgesam.org/incele/2400/-turk-dis-politikasinda-populizm/#.WwHzeopx2Fk, (Çevrimiçi), 15.05.2018).

Tarihi geçmişi olarak 16. Yüzyıla kadar giden, son yıllarda Batı demokrasilerinde yaygınlaşan kavram olarak öne çıkan popülizm, bir sistem ve program oluşturmamakla beraber siyasi partiler ve ideologlarca söylenegelen eylemlerin aralarında yer almaktadır.

Türk siyasi hayatında kavramlar ve ortaya çıkan ifadelerden –halkçılık, millet vb.- çokça tercih edilen söylemlerin popülizme yol açan eylemlere yol açtığı ve meşruiyet kaynağı olarak oluşturulma çabası göze çarpmaktadır (https://www.gazeteduvar.com.tr/forum/2017/04/02/populizm-nedir-iyi-midir-kotu-mudur-bizde-nasildir/, (Çevrimiçi), 15.05.2018).

Çalışmamızın içeriğinde yer alacak haliyle popülizmin artan etkisi ile beraber dış politik karar alıcılarınca da tercih edildiğini söylemekteyiz. Ayrıca içinde yaşadığımız dönemde Türk dış politikası o kadar popülerleşmiş, dış politikaya gösterilen ilgi o kadar artmıştır ki, gazetelerin magazin yazarları bile artan talep karşısında, uzmanlık alanlarına girmemesine rağmen dış politika ile ilgili konuları köşelerine taşımaya başlamışlardır. Düne kadar farklı konuları işleyen; dış politika ile, dış politikada kararların nasıl alındığı, nasıl uygulandığı ve dış dünyadaki gelişmelerin karar alıcıları nasıl etkilediği ile ilgili yeterli bilgisi olmayan kişiler bile strateji uzmanı edasıyla yazıp çizmeye başlamışlardır.

Dış politikanın bu denli popülerleşmesi olumlu ya da olumsuz bir takım sonuçlar doğurmuştur ve doğurmaya devam edecektir. Özellikle Türkiye gibi demokratikleşmekte olan bir ülkede bu etki kaçınılmazdır. Ne var ki, kitlelerin dış politikaya ilgisinin artması dış politikanın bundan böyle kitlelerin etkisi altına girdiği anlamına gelmemektedir. Türkiye’nin son dönemde izlediği aktif dış politikanın baş döndürücü hıza erişmesi temelde uluslararası konjonktürde yaşanan değişikliklerden ve Türk dış politikası karar alma mekanizmasının, daha önce görülmemiş bir ivme kazanmış olmasından kaynaklanmaktadır. Geniş halk kitlelerinin dış politika üzerindeki etkisi şu ana dek hep marjinal düzeyde kalmıştır ve bundan sonra da öyle kalmaya devam edecektir(http://www.tasam.org/tr-TR/Icerik/1146/turk_dis_politikasinda_ikna_guvenilirlik_ve_populizm, (Çevrimiçi), 15.05.2018).

Uygulamalar boyutuyla baktığımızda Türk dış politikasındaki sorunlar yumağının başlangıcını oluşturan Arap Baharı sürecinde –demokratikleşme tarafında mı yer almalı?/Diktatör liderleri mi tercih etmeli?- ikilemi içerisinde Mısır, Libya ve günümüzde de etkisi devam eden Suriye mevzuu ile beraber mevcut ilişki boyutunu kaybeden Türkiye’nin istediği gibi sonuç alamadığından Ortadoğu’da güvenilirlik veya örnek ülke durumunu ortadan kaldırmıştır. Özellikle ABD ve Batı eksenli politikalar bağlamında girişilen eylemler beraberinde Türkiye’yi dış politikada karar alma mekanizmasını sıkıştırmış, sahip olunan geçmişte var olan kazanımların da kaybedilmesi sonucunu ortaya çıkarmıştır. Konuya ilişkin olarak mezhep çizgisini reddeden ve çoğu soruna arabulucu rolünü üstlenerek dahil olan güvenilen ülke yerine tartışmalı aldığı kararların sonuçlarıyla yüzleşen ve en az hasarla tekrar ilişki kurmaya çalışan bir ülke ortaya çıkarmıştır. Halihazırda teoride ortaya konan derinlikli dış politika, hasarlı dış politikaya dönüşmüş ve Türkiye’ye ait olan dış politika ile iç politikanın ayrı ayrı değerlendirildiği ve daha realist politikaların uygulandığı düzenden çıkmasına popülist dış politika tercihlerinin oluşturduğu hasarla mücadele etme durumunu karışımıza çıkarmaktadır.

 

Ahmet Yavuz GÜRLER

 

Kaynakça

BİLGESAM, “Türk Dış Politikasında Popülizm”, (http://www.bilgesam.org/incele/2400/-turk-dis-politikasinda-populizm/#.WwHzeopx2Fk, (Çevrimiçi), 15.05.2018).

Gazete Duvar, “Popülizm Nedir? İyi midir? Kötü müdür? Bizde Nasıldır?, (https://www.gazeteduvar.com.tr/forum/2017/04/02/populizm-nedir-iyi-midir-kotu-mudur-bizde-nasildir/, (Çevrimiçi), 15.05.2018

TASAM, “Türk Dış Politikasında İkna, Güvenilirlik ve Popülizm”, (http://www.tasam.org/tr-TR/Icerik/1146/turk_dis_politikasinda_ikna_guvenilirlik_ve_populizm, (Çevrimiçi), 15.05.2018).

 

Must Read

Uluslararası İlişkilerde Ekonomik Yaptırımlar ve Türkiye

Uluslararası ilişkilerde ekonomik yaptırımlar, politik amaçlarla, bir veya daha fazla uygulayıcı (devlet, uluslararası örgüt) tarafından bir veya daha fazla hedefe (devlet, yönetim,...

KİTAP İNCELEMESİ:EDEBİYATIMIZIN USTALARININ GÖZÜNDEN ATATÜRK VE DEVRİMİN YÖNÜ, TAYLAN ÖZBAY

            Günümüzün önemli aydın, yayıncı ve yazarlarından Taylan Özbay’ın “Edebiyatımızın Ustalarının Gözünden Atatürk ve Devrimin Yönü” kitabı geçtiğimiz Şubat ayında Telgrafhane Yayınları’ndan...

Emeğe ve Düzene Tutulan Bir Kara Ayna: Ken Loach Sineması

Dijital dönüşüm, yapay zeka ve “insansız” X’ler çağında, tuhaf gibi görünen “makus talih” insanlar ve insanlığın yakasını bırakmıyor. Ne gariptir ki, şimdilerde...

Devrimci Düşüncenin Sönümlenmesi

            Kemalizm, özellikle 90’lı yıllar sonrasında yükselen ulusalcılık dalgasıyla birlikte ortaya çıkışındaki devrimci köklerden kopmuş ve sadece tepkisel bir ideoloji haline gelmiştir....

DÜŞLEMEK, DEVRİMCİ BİR EYLEMDİR

Kemalizm’in altı temel ilkesinden birisi: “Devrimcilik”. Kemalizm’in dogmatikleşmeyeceğinin garantisi gözüyle bakılır bu ilkeye. Üzerinde uzun uzadıya “Devrimcilik denilmesi mi doğru, inkılapçılık denilmesi...